اسمى كه به تجلى احديت و فيض اقدس در حضرت علميهء واحديّه ظهور يابد و مرآت آن تجلى گردد ، اسم اعظم جامع الهى و مقامِ مسمّاى « اللَّه » است ، كه در وجههء غيبيه عين تجلى به فيض اقدس است ، و در تجلى ظهورىِ كمال جلا و استجلاء عين مقام جمع واحديت به اعتبارى ، و كثرت اسمائيه به اعتبارى است . و تعين اسم جامع و صورت آن عبارت از عين ثابت انسان كامل و « حقيقت محمديّه » - صلّى اللَّه عليه و آله - است . چنانچه مظهر تجلى عينى فيض اقدس فيض مقدس است ؛ و مظهر تجلى مقام واحديت مقام الوهيت است ؛ و مظهر تجلى عين ثابت انسان كامل روح اعظم است ؛ و ساير موجودات اسمائيه و علميه و عينيه مظاهر كليه و جزئيهء اين حقايق و رقايق است ، به ترتيبى بديع كه در اين مختصر بيان آن نگنجد و تفصيل آن را در رسالهء مصباح الهداية مذكور داشتيم « 1 » . و از اين‌جا معلوم شود كه انسان كامل مظهر اسم جامع و مرآت تجلى اسم اعظم است . چنانچه به اين معنى در كتاب و سنّت [ اشارهء ] بسيار شده است : قالَ تعالى : وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها « 2 » . و اين تعليم الهى به تخمير غيبىِ جمعى بيدى الجمال و الجلال نسبت به باطن آدم واقع شد در حضرت واحديت ؛ چنانچه تخمير صورت و ظاهر او در عالم شهادت به ظهور يدى الجلال و الجمال به مظهريت طبيعت واقع شد . و قالَ تعالى شأنُه : إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . . . « 3 » الآيه و « امانت » در مشرب اهل عرفان ولايت مطلقه است كه غير از انسان هيچ موجودى لايق آن نيست . و اين ولايت مطلقه همان مقام فيض مقدس است كه در كتاب شريف اشاره به آن فرموده بقوله [ تعالى ] : كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ « 4 » . و در حديث شريف كافى حضرت

--> ( 1 ) - مصباح‌الهداية إلى الخلافة و الولاية ، امام خمينى قدس سره ، المشكاة الاولى ، مصباح 7 - 18 و مصباح 26 - 38 . ( 2 ) - « و همهء اسم‌ها را به آدم بياموخت » . ( البقرة ( 2 ) : 31 ) ( 3 ) - « ما آن امانت را بر آسمان‌ها و زمين و كوه‌ها عرضه داشتيم و از برداشتن آن باز ايستادند و بيم كردند ، و انسان آن را برداشت كه او بسيار ستمگر و نادان بود » . ( الأحزاب ( 33 ) 72 ) ( 4 ) - القصص ( 28 ) : 88 .